+
خانه / ایران / اسلام و ایران / خدمات متقابل اسلام و ایران / پیشرفت ها و خدمات علمی مسلمانان
پیشرفت ها و خدمات علمی مسلمانان

پیشرفت ها و خدمات علمی مسلمانان

به قلم زرین کوب
برخی افراد ـ از روی ناآگاهی یا عناد ـ مسلمانان را انسان هایی عقب مانده از نظر علمی می دانند اما جملاتی از دکتر عبدالحسین زرینکوب:

«وقتی طب از دست سریانی ها به دست مسلمین افتاد تحقیق و مطالعه در آن جنبه ی جدی تر و دقیق تر گرفت. به جای رساله های کوتاه علمی که معمول سریانی ها بود، دائرهالمعارف های جامع طبی به وسیله ی مسلمین تألیف شد.» (کارنامه ی اسلام، ص ۵۲)

«مسلمین در بعضی رشته های طب تحقیقاتی کردند که بی سابقه بود؛ چنان که درباره ی جذام ظاهراً اولین تحقیقات به وسیله ی آنها شد. فرق بین آبله و سرخک را اول بار آنها ملتفت شدند. درباره ی مامائی و قابلگی خیلی بیش از یونانی ها مطالعه کردند. همچنین در استعمال بعضی ادویه و پاره یی وسائل معالجه سابقه ی آنها محقَّق است… بعضی معالجات آنها در امراض جسمانی یا روحانی ابتکاری بود.» (کارنامه ی اسلام، ص ۵۵)

«طب اروپا، دین زیادی به طب اسلامی دارد.» (کارنامه ی اسلام، ص ۵۶)

«جبر و مقابله را اولین بار مسلمین وارد نظام علمی کردند. همچنین استعمال جبر در هندسه و بالعکس به وسیله ی مسلمین انجام یافت و این امر نیز در بسط هندسه ی تحلیلی تأثیر بسزائی داشت.» (کارنامه ی اسلام، ص ۶۶)

«در تمام قرون وسطی، پیش رفت ریاضیات در واقع به نبوغ ریاضی مسلمین مدیون بود.» (کارنامه ی اسلام، ص ۶۶ ـ ۶۷)

«در نیمه ی اول قرن پانزدهم میلادی که مسلمین با مشکل ترین مسائل هندسه دست و پنجه نرم می کردند، معادلات درجه ی سوم جبری را به کمک مقاطع مخروطی حل می کردند و در مثلثات کروی تحقیقات ارزنده انجام می دادند، در اروپا تحقیقات ریاضی از حساب تقویم و طرز به کار بردن چرتکه ـ که غالباً در سطح حوائج روزانه بود ـ در نمی گذشت.» (کارنامه ی اسلام، ص ۶۷)

«مسلمین در استخراج معادن، در ساختن رنگ، در آب دادن فولاد، در تهیه ی چرم و کاغذ و در ساختن اسلحه طی قرن های دراز تفوق خود را بر دنیای غرب حفظ کردند.» (کارنامه ی اسلام، ص ۷۴)

«در جغرافیا، هم وسعت عرصه ی تحقیقات مسلمین خیلی بیش از یونانی ها بود و هم شور و توفیق آنها و از حیث وسعت قلم رو و دقت مواد حاصله هم، علم جغرافیا در نزد مسلمین به مراتب از آنچه نزد یونانی ها بود پیش تر رفت.» (کارنامه ی اسلام، ص ۷۶)

«مسلمین در تاریخ کتاب های بسیار زیادی به وجود آوردند و هیچ قومی قبل از شروع عصر جدید در این رشته به پایه ی مسلمین نرسیده بود.» (کارنامه ی اسلام، ص ۸۶ ـ ۸۷)

«کار مورخین اسلام در مقایسه با کار قدماء یونان و روم ـ شاید با چند استثنا ـ و مخصوصاً در مقایسه با کار مورخین اروپا در قرون وسطی و حتی بعد از آن شایسته ی تحسین و اعجاب است.» (کارنامه ی اسلام، ص ۸۷)

«غلط مشهوریست که گفته اند: فلسفه ی اسلامی چیزی نیست جز نقل فلسفه ی یونانی به عربی. حقیقت آنست که آنچه فلسفه ی اسلامی خوانده می شود التقاطی محض نیست، جنبه ی ابتکار و اصالت نیز دارد. از لحاظ غایت و حاصل، حاکی از یک مرحله ی اساسی است در طریق تحقیقات فلسفی که به هر حال هرگز در جایی متوقف نمی شود و فردا هم مثل امروز در حرکت و ترقی خواهد بود.» (کارنامه ی اسلام، ص ۱۸)

«که گفت که در اسلام دین را با هنر سازگاری نیست؟ برعکس، این هر دو با یک دیگر ملاقات می کنند و آن هم در مسجد. خدای اسلام ـ الله تعالی ـ نه فقط رحیم و حکیم است بلکه جمیل هم هست.» (کارنامه ی اسلام، ص ۱۴۴)

«اهمیت میراث اسلامی نه به علم و صنعت آن محدود شد، نه به فلسفه و عرفان آن. ادب اسلامی نیز از همان تنوع و نشاط حیاتی بهره یافت که علم و فلسفه ی اسلامی را بلندآوازه کرد. در سراسر این ادب، نفوذ قرآن محسوس بود، هم در اسلوب بلاغت هم در قصه ها و مواد و هم در فکر و اخلاق. از این روست که این ادب ارزنده را به هر زبانی که هست ـ خواه عربی و خواه فارسی، خواه ترکی و خواه سندی ـ جز ادب اسلامی نمی توان خواند.» (کارنامه ی اسلام، ص ۱۵۹)

«این میراث علمی عظیم مسلمین، هم از حیث وسعت موجب اعجاب است هم از لحاظ دقت.» (کارنامه ی اسلام، ص ۶۸)

درج: تیر ۱۳۹۲

۵ نظر

  1. در کتاب کارنامه اسلام قبل از انقلاب همچین مطالب غلیظی وجود ندارد
    طب از دست سریانیها یا ایرانیها به دست مسلمین عرب نیفتاد
    بلکه همانها بالجبار مسلمان شدند و به تحقیق ادامه دادند .
    مگر در طب اسلامی چیزی بغیر از تجویز ادرار شتر هم وجود داشته
    که اروپا را بدان مدیون کرده ؟
    برعکس بسیاری از اندیشمندان ایرانی و سریانی به عناوین مختلف تکفیر شدند
    و آثارشان سوزانیده شد مث ابن سینا و رازی و یا تبعید شدند مث حافظ که از اسلام
    تحمیلی به آیین پیرمغان یا همان زرتشت گروید
    و یا مث روزبه پور دادویه ابن مقفع نویسنده و مترجم ایرانی بطرز فجیعی بدست مسلمین کشته شد.
    و صدها اندیشمند دیگر ……….

  2. گردش خون و کار آن در بدن در حدیث امام صادق (ع)
    قال الامام الصادق(ع): و اعرف مع ذلک العله فی تلک العروقالدقاق فإنھا جعلت تتخلل الورقه بأسرھا لتسقیھا وتوصل الماء إلیھا بمنزله العروق المبثوثه فی البدن لتوصل الغذاء إلى کل جزء منه…(توحید المفضل،الامام ابی عبدالله الصادق علیه السلام، علی المفضل بن عمر الجعفی، منشورات مکتبه احمد عیسی الزواد، الطبعه الاولی۱۴۰۳ه.ق-۱۹۸۳م، سیهات السعودیه،ص۱۰۲)
    ترجمه: خوب است که راز این رگ های ظریف(در برگ گیاهان) را بدانی. این رگ ها که یکسره برگ را پوشانیده برای آن است که به آن، آب و املاح برساند. چنانکه رگ ها در بدن پراکنده شدند تا غذا را به تمام اجزای بدن برسانند.

    توضیح:
    امروزه در حالی دنیای غرب کاشف گردش خون را “ویلیام هاروی” معرفی می کند که دانشمندان و طبیبان مسلمانی مانند: ابن نفیس و… قرن ها قبل از او به این موضوع آگاهی داشته و در تالیفات خود بصورت مفصل به آن پرداخته بودند. اما نکته قابل تامل در این خصوص، این است که چنین موضوعاتی در احادیث وارده از معصومین هم وجود دارند که حدیث بالا نمونه ای از آن است که در آن امام صادق(ع) رگ های موجود در برگ گیاهان را تشبیه به رگ های بدن می نمایند که وظیفه آن رساندن آب و غذا به تمام اجزای بدن است. که این تشبیه بدون حرکت خون در رگ های بدن امکان نخواهد داشت؛ همانند حرکت آب و مواد غذایی از ریشه به سمت برگ گیاهان. از طرفی این روایت به صراحت بیان می کند که اجزا بدن(سلولها) برای ادامه فعالیت خود، نیازمند آب و غذا می باشند. و وظیفه خون در بدن رساندن آب و غذا به آنها می باشد. که بنا به ادعای علم جدید، تمام این موارد(چه گردش خون، چه وظیفه خون در رساندن مواد لازم و چه نیاز اجزاء بدن به آب و غذا) در دوران معاصر توسط دانشمندان غربی کشف شده است!!!

  3. حدیث امام صادق(ع) و تعریف علمی صوت

    و انبئک عن الهواء بخله اخری، فان الصوت اثر یوثره اصطکاک الاجسام فی الهواء، و الهواء یودیه الی سامع…(توحید المفضل،الامام ابی عبدالله الصادق علیه السلام، علی المفضل بن عمر الجعفی، منشورات مکتبه احمد عیسی الزواد، الطبعه الاولی۱۴۰۳ه.ق-۱۹۸۳م، سیهات السعودیه،ص۸۹)
    ترجمه: (ای مفضل) تو را از یک ویژگی و خاصیت دیگر هوا آگاه می کنم. صدا اثری است که از اصطکاک(ارتعاش) اجسام در هوا ایجاد می شود. و هوا آن صوت را به گوش شنونده می رساند…

    مطابق تحقیقات و یافته های دانشمندان علم فیزیک در دوران معاصر، بعنوان اصلی قطعی اثبات گردیده که عامل اصلی شنیده شدن صدا توسط گوش، ارتعاش اجسام در هوا می باشد. بطوری که مطابق آزمایش های انجام گرفته اگر ساعتی را در محفظه ای بدون هوا که در آن خلاء وجود دارد؛ قرار دهیم. در هنگام زنگ زدن ساعت درون این محفظه، کوچکترین صدایی به گوش شنونده نخواهد رسید. یعنی همانطور که امام صادق(ع) می فرمایند: صوت از حرکت اجسام در هوا ایجاد می شود. و این تعریف امام(ع) در سیزده قرن پیش، دقیقا همان تعریف علم فیزیک امروز از صوت می باشد.

  4. حدیث ائمه(ع) در خصوص کیهان شناسی و موجودات فضایی

    حدیث اول: حدثنا أحمد بن موسی عن الحسین بن موسی الخشاب، عن علی بن حسان عن عبدالرحمن بن کثیر عن أبی عبدالله (ع) قال: إن من وراء عین شمسـکم هـذه أربعین عین شـمس فیهـا خلق کثیر و إن من وراء قمرکم أربعین قمرا فیها خلق کثیر لا یـدرون أن الله خلق آدم أم لم یخلقه ألهموا إلهاما لعنه فلان و فلان.(بصائر الدرجات، ج۲، محمد بن حسن صفار قمی، ترجمه علیرضا زکی زاده رنانی، قم، وثوق، ۱۳۸۹،ص۷۶۳)
    عبد الرحمان بن کثیر گوید: امام صادق(ع) فرمود: پشت این چشمه(جوشان و خروشان) خورشید شما، چهل خورشید است که در آن ها خلق بسیاریست؛ و همچنین پشت ماه شما چهل ماه(قمر) است که در آنها(نیز) خلق بسیاریست. نمی دانند خدا آدمی آفریده یا نه. و به وسیله الهام لعن بر فلان و فلان را دانسته اند.(بحار ۳۰: ۱۹۶ ح ۶۰ و ۵۴: ۳۲۹ ح۱۳)

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

*

code

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

طراحی سایت
طراحی سایتقالب وردپرسسئوسرویس و تعمیر کولر گازی