+
خانه / خداشناسی / ثنویت / ثنویت در سخنان موبد میستری
ثنویت در سخنان موبد میستری

ثنویت در سخنان موبد میستری

از زبان موبد خجسته میستری
محقق و موبد برجسته خجسته میستری ـ از پارسیان هند ـ در سفر به قم، مصاحبه ای با مجله ی هفت آسمان (ش ۳۹، پاییز ۱۳۸۷) داشته که عبارتهایی از آن را در اینجا می آورم. (ص ۳۱ ـ ۳۳) او در پاراگراف آخر می گوید: ما معتقد به یک خدا هستیم. اما از سخن او در پاراگراف نخست به دست می آید که مراد او از «خدا» آفریننده‌ی خوبیهاست و این منافات با این ندارد که معتقد به آفریننده‌ی شرور هم هستند.

«می توان گفت که [فقط] اسلام قائل به monotheism یعنی یکتاپرستی و یک خدا به طور مطلق است حتی مسیحیان هم یکتاپرست نیستند چون قائل به تثلیث هستند. بنابراین اگر توجه کنید فقط اسلام است که قائل به برتری مطلق الله است. در دین زرتشت نباید به henotheistic فقط بسنده کرد بلکه باید ماهیت شیطان را هم توضیح داد. ما معتقدیم که شیطان تحت اراده ی اهورامزدا نیست؛ چرا که در غیر این صورت هرچیز بدی که اتفاق می افتد را باید به خدا نسبت داد. در چنین شرایطی اراده ی اهورامزدا قابل فهم نخواهد بود و شما نیز نمی توانید از اهورامزدا سؤال کنید. اهورامزدا در آیین زرتشت متعال و مطلق نیست بلکه نسبی است. به همین دلیل اهورا مزدا نمی تواند مطلق باشد؛ چراکه غیرمطلق نمی تواند با مطلق در ارتباط باشد. این عقیده ی دین زرتشت است….
ما معتقدیم اهورامزدا قدرتمند و تواناست اما قادر مطلق نیست. اینچنین نیست که همه ی نیروها در دست او باشد. کلید مسئله دقیقا همین است. دین زرتشت ماهیت شر را با دوآلیسم قابل فهم می سازد. این بدین معنا نیست که ما دو خدای هرمزد (خیر) و اهریمن (شر) را ستایش می کنیم. ما فقط یک خدا را می پرستیم و با اهریمن می جنگیم….
دین زرتشت معتقد به henotheistic است که شامل یکتاپرستی می باشد. ما معتقد به یک خدا هستیم. اهورامزدا را به عنوان موجود متعالی ستایش می کنیم و او را به عنوان خالق می نگریم اما به سبب نابسامانی هایی که در عالم وجود دارد او را قادر مطلق نمی دانیم.»

۵ نظر

  1. این سوال همچنان در ادیان جای بحث دارد که آفریننده بدیها کیست ؟ چرا در مذاهب و ادیان مختلف تفاسیر متعددی از خالق بدیها میشود ؟چرا ادیان موضع خودشون رو مشخص نمی کنند ؟

  2. ایشان تا میزان زیادی نظر زرتشتیان هند را ارایه داده
    گروهی از زرتشتیان به توحید افعالی ( قادر مطلق ) باور ندارند ولی خدای یکتا را می پرسند .(زرتشتیان هند ) یعنی می گویند خداوند خالق خوبی هاست و فقط او را می پرستیم
    گروهی از زرتشتیان اصلا برای بدی هستی قایل نیستند و می گویند بدی یعنی نقصان در خوبی
    پس بدی به صورت یک صفت واقعیت دارد و مبدع این صفت خداوند نیست اما در هستی خداوند نوری است مطلق که تابیده نشدن او به بخشهایی از هستی یا وجود آدمی در قیاس با هستی مطلق موجب بدی می شود .
    این تفسیر با داستان تمثیلی خلقت آدم و حوا هم مطابقت دارد .
    به نظر من همه ادیان به صورت جامعی این سوال رو پاسخ داده اند و موضع آنها در مورد خوبی و بدی مشخص است .
    گروهی از مسیحیان هم henotheistic هستند و بخشی از یهودیان هم قبلا henotheistic بوده اند .

  3. همه ادیان خداوند را بعنوان خالق خوبیها قبول دارند و پرستش میکنند اما درمورد بدی یا خلقت آن یا چگونگی تشکیل آن نظرات و تئوریهای مختلفی دارند که با هم یکی نیست درصورتیکه همه انسانها فارغ از دیندار یا بی دین یا خداپرست یا آتئیست یا پیروان هر مسلک یا آیینی متفقند که در دنیا تضاد و دوگانگی وجود دارد اما منشاء و چگونگی این تضاد و چرایی آن نامشخص است که اگر مشخص بود قطعا تفاسیر مختلفی از ان وجود نداشت

    • در یکی از برنامه های شبکه History مرگان فریمن در جستجوی پاسخ این سوال ادیان ابراهیمی و هندو و … را کنکاش می کند . از پرستش اجنه و خدایان بد توسط هندوها تا اعتقاد ادیان ابراهیمی به شیطان و اجنه ، نهایتا در اتشکده ای در امریکا با یک موبد و یک محقق غیر زرتشتی سخن می گوید دو نکته جالب در این سخنان است :
      اول شیطان در ادیان ابراهیمی اولین بار در دین یهود نمایان شده و از عقاید کهن یهودیان نبوده ، یهودیان مفهوم شیطان را پس از کوچ به بابل از ایرانیان اموختند و در عهد قذیم وارد شد . مفهوم شیطان در ادیان ابراهیمی این چنین تولد یافت و از دین یهود به اسلام راه یافت طوریکه حتی لغت شیطان در این سه دین از یک ریشه است
      دوم زرتشتیان امروز معتقدند که نیکی و بدی مفهومی در ذهن آدمی است و خارج از ذهن انسان وجود ندارد . لذا مفهوم شر واجد ذات مستقل از انسان نیست . لذا انسان خدا را در فطرت درونی خویش و نیکی و بدی را نیز در درون خویش باید بیابد .
      فکر می کنم این پاسخ ، پاسخ منطقی و مدرنی از مفهوم شر باشد ،
      در اسلام این مفهوم پیشرفته تر از ادیان دیگر ابراهیمی با لفظ نفس اماره ذکر شده ، اما خرافات مربوط به شیطان در باور بخشی از مسلمانان هنوز وجود دارد . کما اینکه هنوز بخشی از زرتشتیان هند به زروان باور دارند .

      • برنامه های آقای فریمن رو گاهی دنبال میکنم ، مردی است در جستجوی حقیقت بدون تعصب و برداشتهای آزادی رو هم در پایان به عهده فهم بیننده وامیگذارد ، این مفهومی مدرن از شر و بدی است که ریشه ای قدیمی در ادبیات ایرانی دارد چنانکه :
        از درون سیه توست جهان چون دوزخ
        دل اگر تیره نباشد همه دنیاست بهشت ، صائب تبریزی
        یا داریم :
        درصومعه و مدرسه و دیر و کنشت
        ترسنده زدوزخ اند وجویای بهشت .
        آنکس که زاسرار خدا با خبر است
        زین تخم در اندرون خود هیچ نکشت . (حکیم عمر خیام )

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

*

code

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

طراحی سایت
طراحی سایتسئواجاره ویلا و فروش ویلا شمالسرویس و تعمیر کولر گازیاجاره ویلافروش ویلاویلا شمالویلا زیباکنار