+
خانه / احکام / احکام زرتشتی / زن زرتشتی / چند شوهری زنان زرتشتی و رد آن
چند شوهری زنان زرتشتی و رد آن

چند شوهری زنان زرتشتی و رد آن

به قلم مدیر سایت
از آنجا که موبدان، ثروتمندان و درباریان در برگزیدن زنان متعدد، راه افراط را پیش گرفتند، اکثریت مردان با کمبود زن مواجه شدند. قباد ـ پادشاه ساسانی ـ به جای اینکه از زن بارگی نور چشمی ها جلوگیری کند، برای رفع این مشکل، چند شوهری را تجویز کرد.
ظاهر یکی از بندهای «مادیان هزار دادستان» (هزار رای حقوقی در زمان ساسانیان) جواز چند شوهری است و گویا همان کار قباد، رنگ قانونی به خود گرفته است.
در صفحه ۱۰۲، فصل هفتم (درِ طلاق) چنین آمده است:
«چنانچه (شوهری) به زن (خویش) بگوید که "من (تو را) نسبت به خویشتن سالار (و) مختار کردم" طلاق تحقق نیافته است، بلکه به او اختیار در شوی کردن به گونه چگرزنی داده است».
طبق این نوشته، در فرض بالا، زن در عین حال که شوهر داشته و طلاق نگرفته بوده می توانسته چکرزن شود. چکرزن کسی بوده که دومین بار ازدواج می کرده است.

نادرستی مطلب فوق:
اگر نقل های متعدد دیگر در مورد چندشوهری در عصر ساسانی در دست نباشد، به صرف آنچه در ترجمه مادیان آمده، نمی توان چند شوهری را اثبات کرد؛ زیرا اگر چنین چیزی وجود داشت ـ با توجه به اهمیت آن ـ خبر آن با نقل های متعدد به ما می رسید چنانکه در مورد ازدواج با محارم زرتشتی ها نقل های متعدد داریم.
بنابراین ممکن است در ترجمه مادیان اشتباهی رخ داده باشد یا اینکه جدایی زن و شوهر با غیر از طلاق هم صورت می گرفته. در اسلام علاوه بر طلاق، با فسخ نیز جدایی زن و شوهر حاصل می شود. شاید راه جدایی دیگر نیز در زمان ساسانیان وجود داشته. ممکن است مراد مادیان این باشد که با این سخن، طلاق صورت نگرفته بلکه با راه دیگر، جدایی حاصل شده.
بعید است بتوان گفت «طلاق» در عبارت «طلاق تحقق نیافته» اشتباه ترجمه شده زیرا اگر در این بند، سخنی از طلاق نباشد، جایش ذیل عنوان «درِ طلاق» نیست.

مادیان هزار دادستان ص 101شناسنامه مادیان هزار دادستانفروردین ۱۳۹۷

۵ نظر

  1. در اینجا ترجمه آقای عریان و کلمات افزوده به ترجمه و برداشت ظاهری !!!! شما همگی اشتباه هستند به دلیل تطیل بحث پاسخ جامع این مطلب و مطلب قباد در لینک زیر امده :
    http://maidiomah.blogsky.com/1397/01/06/post-7/

    • پس از تأمل بیشتر یه این نتیجه رسیدم که چندشوهری میان زرتشتیها نبوده و در ادامه، در رد آن توضیحی دادم اما نه به خاطر توضیح شما

      شما ادعا می کنی که این بند ربطی به طلاق نداره. اگر چنین بود، ذیل عنوان «درِ طلاق» نمی آمد

      • در مورد عناوین و فصل بندی کتاب مادیان همانگونه که خود عریان توضیح داده است . تقسیم بندی بندها در سر فصل ها نه توسط مولف مادیان که توسط مترجمین صورت گرفته (رجوع بفرمایید به صفحه ۳۲ مقدمه وتوضیح ۱ در صفحه ۳۵ ) شاید این موضوع کمی برای شما عجیب باشد ولی دست تطاول روزگار از مادیان نسخ آشفته ای به جا گذاشته که مقدمه اش در ص ۷۹ ( فصل بندی پریخانیان ) فصل ۵ در صفحه ۱ و۲ و فصل اول از ص ۹۱ شروع شده حتی بندها هم تکه تکه شده و جابجا شده اند .
        دلیل این موضوع عمل نسخه برداران زردشتی و نسخه برداری کتب پهلوی به عنوان وظیفه دینی بوده و این نسخه برداران صرفا شکل حروف را بازنویسی و نقاشی می کردند در نتیجه از معنا و مفهوم نوشته بی خبر بودند . خود نسخه های کتاب دارای فصل بندی ابجدی هستند که انهم مبهم و در مواردی اشتباه است لذا فصل بندی و جا دادن بندها در فصول به سلیقه مترجمین و مصنفین به صورت سلیقه ای است . طرفه اینکه بارتلمه به همین دلیل با وجود سالها کار بر روی این کتاب هرگز نسخه مستقلی از ان چاپ نکرد . ترجمه سعید عریان نیز عمدتا بر فصل بندی بلسارا متکی است ولی حودش توضیح داده که در مواردی به این ترتیب هم پابند نبوده و بعضی بندها را در فصول جابجا کرده. برای مشاهده نسخه اصلی کتاب و ترتیب واقعی مطالب به کتاب پریخانیان مراجعه فرمایید .
        ۲- در فصل بندی ابجدی فصل با عنوان طلاق در فهرست ابجدی به شماره ۱۹ آمده و از بند یک تا وسط بند چهار دنباله فصل قبل ( فصل شش کتاب عریان ) و از وسط بند ۴ تا انتهای فصل در صفحات دیگری امده است . عریان در اوانوشت پهلوی این ردیف ها را ذکر کرده (به صورت شماره داخل پرانتز که شماره سطر در متن پهلوی است )
        ۳- در همین فصل بندی هم مطالب نامربوط موضوعی ذیل فصل ها بسیار است مثلا بند ۲۴ و ۲۵ فصل یک که از نظر موضوعی نامربوط هستند یا در همین فصل هفت به بند ۳ نگاه کنید که اصلا ربط به طلاق ندارد . توجه کنید که در رویه حقوقی قضایی پیچیده دوره ساسانی سالاری و ازدواج دارای مفهوم مستقل حقوقی و مرتبط عرفی بوده اند .
        ۴-در این بند از بند ۴ تا بند آخر یعنی بند ۱۰ در متن پهلوی مصدر hilishn , و صور فعلی این لغت “از زنی هلد در بند ۴ و ۵ ” ” از زنی بهلد در بند ۶ و ۹ ” ” هلشن در بند ۷ و ۸ و عنوان فصل” از زنی هشت در بند ۱۰ ” آمده که معنای طلاق می دهد ولی در سه بند اول اصلا این عبارت نیامده

        لذا استناد به فصول در موضوع بندها قابل قبول نیست چراکه ماتیکان از نظر صفحه بندی کاملا آشفته است و این فصل بندی کتاب عریان عمدتا از بلسارا و بخشی از خود اوست .

  2. با سلام ؛ آقای فاطمی یک مسئله عقلی که درباره این چند شوهری مرا متعجب کرده بود این بود که در اکثر قریب به اتفاق تمام ملل دنیا و در زمان ساسانیان و قبل از آن معمولاً جوامع پدر سالار بوده اند و مرد برتر از زن شمرده میشده است مثلا شاید زنان در برخی از سلسله ها حقوق خوبی داشتند ( البته زنان اشراف ) اما بازهم چیزی با نام برابر جنسیتی ابداً در آن جوامع نبوده است ، علامه طباطبایی هم این گفته را تأیید میکنند . البته وقتی ایران در زمان ساسانیان را هم میخوانیم چیزی با عنوان برتری زن و یا حتی کاملا برابر بودن زن با مرد نمی بینیم ، برای همین این چند شوهری برای من خیلی عجیب بود آنهم در جامعه ای مرد سالار !! . در جاهای دیگر هم منبعشان معمولا همین مادیان بوده است ، البته برای من مهم نیست مادیان چه میگوید خواه درست یا غلط اما هر چه که فکر کردم دیدم نمیتواند این چند شوهری ابداً در زمان ساسانیان وجود داشته باشد ، معمولا به زن با عنوان چیزی شبیه به کالا نگاه میکردند ( ازدواح استقراضی – ازدواج نیابی و … ) در اوستا هم وجود چند زن برای یک مرد تأیید شده برای همین نمیتوان هم یک زن چند شوهر داشته باشد و هم یک مرد چند زن ! جامعه با این کار کلا به هم میریزد و البته قطعا موبدین زرتشتی هم حواسشان بوده است .

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد

*

code

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

طراحی سایت
طراحی سایتسئواجاره ویلا و فروش ویلا شمالسرویس و تعمیر کولر گازیاجاره ویلافروش ویلااجاره ویلافروش ویلاویلا شمالویلا زیباکنار